Xal və dəri törəmələrinin dermatoskopiya ilə müayinəsi və götürülməsi

Dermatoskopiya nədir və niyə vacibdir?

Dermatoskopiya dərinin və törəmələrin xüsusi optik cihazla müayinəsidir. Bu müayinə törəmənin növünü, həcmini və yerləşməsini qiymətləndirməyə və götürülmə üsulunu seçməyə imkan verir. Şübhə olduqda histoloji müayinə üçün biopsiya götürülür.

Bəzən sadə xal kimi görünən törəmə melanoma ola bilər. Dr. Vaqif Abdullayevin təcrübəsində vaxtında müraciət edən xəstədə dermatoskopiya zamanı bədxassəli törəməyə şübhə yaranıb, biopsiya ilə diaqnoz təsdiqlənib və xəstə gecikmədən əməliyyata yönləndirilib.

Hansı törəmələr götürülür?

• Nevuslar (xallar)
• Papillomalar («ət xallar») — insan papilloma virusunun (HPV) törətdiyi törəmələr
• Ziyillər — HPV virusunun digər növlərinin törətdiyi törəmələr
• Seboreyalı keratoz — adətən 30 yaşdan sonra yaranan xoşxassəli törəmə; əsas səbəbləri irsiyyət, yaş və günəş şüalarıdır
• Kiçik hemangiomalar
• Ksantelazma
• nadir hallarda dildə və ağız boşluğunda rast gəlinən xoşxassəli papillomalar

Xallar niyə götürülür?

Xalların götürülməsinin iki əsas məqsədi var: profilaktika, yəni törəmənin bədxassəliyə çevrilməsinin qarşısının alınması, və estetik görünüşün bərpası. Bədənin açıq hissələrində olan törəmələr xüsusilə nəzarətdə saxlanılmalıdır.

Ksantelazma nədir?

Ksantelazma göz qapaqları ətrafında yaranan sarımtıl rəngli, yumşaq və yastı yığıntılardır. Əsasən lipid (xolesterin) mübadiləsinin pozulması ilə əlaqəlidir və orta və yuxarı yaşlarda daha çox müşahidə olunur. Bəzən damar sağlamlığı ilə bağlı xəbərdarlıq siqnalı ola bilər. Ksantelazma CO2 lazerlə aradan qaldırılır və bir neçə aydan sonra izləri praktiki olaraq itir.

Lazerlə törəmə götürülməsi təhlükəlidir?

Hər dəri törəməsi əvvəlcə dermatoskopiya və ya lazım olduqda biopsiya ilə qiymətləndirilir. Göstəriş olduqda və törəmə xoşxassəlidirsə, lazerlə götürülmə təhlükəsizdir. Bu, minimal invaziv prosedurdur və adətən çapıq izi buraxmır. Törəmənin növündən və ölçüsündən asılı olaraq prosedur 5–10 dəqiqə çəkir.

Törəmə götürüldükdən sonra dəriyə necə qulluq edilməlidir?

Lazerlə götürülmədən sonra həmin yerdə qabıq əmələ gəlir, onun altında toxuma bərpa olunur. Qabıq 7–10 gündən sonra öz-özünə düşür. Bu müddətdə:

• qabıqlı nahiyəni isladmaq olmaz;
• qaşımaq və qabığı qoparmaq olmaz;
• həmin nahiyəyə losyon, krem və dekorativ kosmetika sürtmək olmaz.

Xalın üzərinə tatu etmək olarmı?

Sağlamlıq baxımından xalların üzərinə tatu etməmək daha təhlükəsiz seçimdir. Xalla bağlı narahatlığınız varsa, dermatoloqla məsləhətləşin.