Seboreya, psoriaz, ekzema və göbələk infeksiyası: fərq nədir?
Bu xəstəliklərin əlamətləri oxşardır, lakin mənşəyi fərqlidir. Qabıqlanma uyğun olmayan şampuna reaksiya da ola bilər, ciddi xəstəliyin əlaməti də. Dəqiq diaqnoz trixoskop və Vud lampası ilə müayinə əsasında, lazım olduqda dəri sıyrıntısının və ya toxuma nümunəsinin müayinəsi ilə qoyulur.
Başda kəpək niyə yaranır?
- seboreik dermatit — yağlı dəridə baş dərisinin qızarması və qabıqlanması ilə müşahidə olunur;
- baş dərisinin quruluğu — bu zaman kəpək adətən xırda və quru olur;
- şampuna, saç boyasına və ya digər kosmetik vasitəyə allergik reaksiya;
- psoriaz — baş dərisində qalın, gümüşü qabıqların yaranması;
- göbələk infeksiyaları;
- stress, immunitetin zəifləməsi və hormonal dəyişikliklər;
- saçın nadir yuyulması və ya uyğun olmayan şampun seçimi.
Bu prosesləri nə tetikləyir?
Psixoemosional vəziyyət mühüm rol oynayır: stress çox vaxt psoriaz və ocaqlı alopesiya kimi autoimmun xəstəlikləri tetikləyir. Genetik meyl, ətraf mühit amilləri və bəzi dərmanların yan təsirləri də saç tökülməsinə və ekzematoz dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Seboreya qidadan və əsəbdən yaranır?
Stress və qidalanma seboreyanın gedişini ağırlaşdırır, lakin onun əsas səbəbi deyil. Seboreik dermatitin yaranması üçün genetik meyl, dərinin ifrat yağlanması və Malassezia cinsli göbələklərin aktivliyi birlikdə rol oynayır. Hormonal pozğunluqlar prosesi aktivləşdirə bilər. Yanaşı xəstəliklər olduqda müalicə qastroenteroloq və ya nevroloqla birgə aparılır.
Şampun problemi həll edirmi?
Şampun dərin tibbi problemləri həll etmir. Keyfiyyətsiz tərkib isə kontakt dermatit və allergiyaya səbəb ola bilər. Seboreya və psoriazda həkimin təyin etdiyi müalicəvi şampunlar və müalicə sxemi tətbiq olunur. PRP və vitamin inyeksiyaları bu xəstəlikləri müalicə etmir.
Yanlış fikirlər
- «Baş dərisi problemləri pis gigiyenadan yaranır». Səbəblər daha müxtəlifdir.
- «Qısa saç kəsimi tökülməni dayandırır». Bu, doğru deyil.
- «Təsərrüfat sabunu və yağlar kömək edir». Səbəb araşdırılmadan tətbiq olunan belə üsullar effektiv deyil.
- «Saç protezi problemi gizlədir». Yapışqanla bərkidilən saç protezləri baş dərisini qıcıqlandırır və seboreyaya səbəb ola bilər.
Remissiya dövründə necə qulluq etməli?
Seboreya və psoriaz xroniki xəstəliklərdir: müalicə remissiyaya gətirib çıxarır, lakin xəstəliyi tam aradan qaldırmır. Sakitlik dövrünün müddəti qulluqdan və həyat tərzindən asılıdır. Əsas müalicə kursundan sonra fərdi qulluq seçilir: quru dəri üçün nəmləndirici krem-şampunlar və hidrogellər, yağlı dəri üçün tənzimləyici vasitələr tövsiyə olunur.
Spirtli içki və acılı qidalar olmayan pəhriz və düzgün qulluq xəstəliyi nəzarətdə saxlamağa kömək edir. Tez-tez rast gəlinən səhv həkimləri tez-tez dəyişməkdir: hər yeni həkim diaqnostikaya yenidən başlayır və müalicə uzanır.
Bu məqalə maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.